Vertrek
Wanneer een bestuurder tegelijk aandeelhouder is, lopen drie rechtsverhoudingen door elkaar: de vennootschapsrechtelijke positie als bestuurder, de contractuele of arbeidsrechtelijke relatie, en het aandeelhouderschap. Een ontslagbesluit raakt de eerste twee, maar het aandeelhouderschap blijft in beginsel bestaan. Wie die lagen niet scheidt, houdt na het ontslag een aandeelhouder over met wie samenwerken juist onmogelijk is geworden.
Herkenning
Het vertrouwen in de bestuurder is verdwenen bij de overige aandeelhouders.
Genomen besluiten worden niet of onvolledig uitgevoerd.
Er is sprake van disfunctioneren dat de onderneming raakt.
De bestuurder ontplooit activiteiten die concurreren met de onderneming.
Financiële informatie wordt niet gedeeld met de medebestuurders of aandeelhouders.
Binnen het bestuur is een impasse ontstaan die de bedrijfsvoering blokkeert.
Het is duidelijk dat de bestuurder na vertrek aandeelhouder blijft.
Er ontstaat discussie over loon, managementvergoeding of vertrekvoorwaarden.
Uw positie
Een statutair bestuurder is benoemd door het daartoe bevoegde orgaan — doorgaans de algemene vergadering — en staat als bestuurder ingeschreven in het handelsregister. Een titulair bestuurder draagt alleen de titel en is arbeidsrechtelijk een gewone werknemer; voor diens ontslag gelden de normale ontslagregels, inclusief preventieve toetsing.
Bij een statutair bestuurder eindigt met het ontslagbesluit in beginsel ook de arbeidsrechtelijke of contractuele relatie, met inachtneming van de opzegtermijn. Wordt de functie via een management-BV vervuld, dan loopt de beëindiging via de managementovereenkomst en gelden de contractuele opzegbepalingen. Welke variant van toepassing is, bepaalt de gehele voorbereiding.
Het aandeelhouderschap staat daar in beginsel los van. Ontslag als bestuurder leidt niet automatisch tot verlies of overdracht van aandelen. Alleen wanneer de statuten of de aandeelhoudersovereenkomst een aanbiedings- of leaverbepaling bevatten die aan het einde van de functie is gekoppeld, ontstaat een verplichting tot aanbieding — en dan nog is de waardering vaak het volgende geschilpunt.
Stappenplan
Stel vast of het gaat om een statutair bestuurder, een titulair bestuurder of een bestuurder via een management-BV. Deze vaststelling bepaalt de gehele route.
Kijk naar benoemings- en ontslagbepalingen, versterkte meerderheden, opzegtermijnen en eventuele leaverbepalingen.
Doorgaans de algemene vergadering, maar de statuten kunnen anders bepalen. Een besluit van een onbevoegd orgaan is aantastbaar.
Het voorgenomen ontslag moet als agendapunt zijn opgenomen en de oproeping moet voldoen aan termijn en vorm. Dit is in de praktijk de meest voorkomende fout.
Ook al is voor een vennootschapsrechtelijk ontslag geen redelijke grond in arbeidsrechtelijke zin vereist, een gedocumenteerd dossier is bepalend voor de discussie over vergoedingen.
Breng in kaart wat opzegtermijn, eventuele vergoedingen en het aflopen van de managementovereenkomst betekenen.
Concept-oproeping, agenda, raadgevende stem en besluit worden vooraf opgesteld, zodat de vergadering zelf zonder gebreken verloopt.
Valkuilen
Routes
Wanneer directe distantiëring nodig is maar het ontslagbesluit nog moet worden voorbereid, kan schorsing uitkomst bieden, mits de statuten daarin voorzien.
Het besluit van het bevoegde orgaan, genomen na correcte oproeping en agendering, met vastlegging in notulen en verwerking in het handelsregister.
In veel dossiers wordt de discussie opgelost in één regeling waarin ontslag, vergoeding, aandelen en geheimhouding worden meegenomen.
Vaak sneller en minder schadelijk dan een eenzijdig traject, zeker wanneer de bestuurder aandeelhouder blijft.
Bij een management-BV loopt de beëindiging via de contractuele opzegbepalingen, los van het vennootschapsrechtelijke ontslag.
Bevat de aandeelhoudersovereenkomst een good leaver- of bad leaver-regeling, dan bepaalt de kwalificatie van het vertrek de prijs van de aandelen.
Wanneer het aandeelhouderschap na het ontslag onwerkbaar is, kan een uitkoop de logische vervolgstap zijn.
Bij acute risico's, zoals onttrekkingen of concurrerende activiteiten, kan een voorlopige voorziening worden gevraagd.
Spoed
In deze situaties kan uitstel de schade vergroten:
Voorbereiding
Met deze documenten kan de haalbaarheid en de route van het ontslag worden beoordeeld.
Onze aanpak
Wij beginnen met het uit elkaar halen van de drie rechtsverhoudingen. Pas als duidelijk is welke positie iemand precies heeft, is te bepalen welk orgaan bevoegd is, welke termijnen gelden en welke gevolgen het ontslag heeft.
Vervolgens bereiden wij de besluitvorming voor: oproeping, agenda, de gelegenheid tot het uitbrengen van een raadgevende stem waar die geldt, en een sluitende vastlegging. Een procedureel correct besluit voorkomt dat de discussie zich verplaatst naar de geldigheid ervan.
Ten slotte kijken wij vooruit naar het aandeelhouderschap na het ontslag. In veel dossiers is het verstandiger ontslag en aandelenregeling in samenhang te behandelen, zodat u niet na afloop met een blijvende impasse zit.
Lees meer over aandeelhoudersgeschillen en over ons ondernemingsrecht. Wij adviseren ondernemers in Alphen aan den Rijn en de rest van het Groene Hart.
Gerelateerd
U wilt een mede-aandeelhouder uitkopen of zelf uitgekocht worden. Zo bepaalt u prijs, route en voorwaarden.
Meer informatieUw mede-aandeelhouder blokkeert besluiten, tekent niet of laat niets van zich horen. Zo doorbreekt u de blokkade.
Meer informatieDe continuïteit staat onder druk: betalingen, besluiten en bevoegdheden liggen stil door een intern conflict.
Meer informatieFAQ
Ja. Het aandeelhouderschap staat los van de bestuurdersfunctie. Wel telt zijn stem mee in de algemene vergadering, zodat de stemverhoudingen bepalen of het besluit haalbaar is. Bij gelijke verhoudingen is een ontslagbesluit vaak niet zonder meer mogelijk en is een andere route nodig.
In beginsel wel. Ontslag als bestuurder leidt niet automatisch tot verlies of overdracht van aandelen. Alleen een aanbiedings- of leaverbepaling in de statuten of de aandeelhoudersovereenkomst kan een aanbiedingsplicht in het leven roepen.
Doorgaans het orgaan dat bevoegd is tot benoeming, meestal de algemene vergadering. De statuten kunnen dit anders regelen en kunnen een versterkte meerderheid of een quorum voorschrijven.
Voor het ontslag van een statutair bestuurder is een besluit van het bevoegde orgaan vereist, in de regel de algemene vergadering. Dat besluit moet worden genomen in een correct opgeroepen vergadering waarin het ontslag is geagendeerd.
Dat hangt af van de rechtsverhouding. Bij een arbeidsovereenkomst kan aanspraak bestaan op de wettelijke transitievergoeding en, bij ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever, op een aanvullende vergoeding. Bij een managementovereenkomst gelden de contractuele afspraken. De feitelijke uitkomst wordt vaak in onderhandeling bepaald.
Die eindigt niet automatisch met het ontslagbesluit. Beëindiging verloopt via de contractuele opzegbepalingen. Wordt dat over het hoofd gezien, dan loopt de vergoedingsplicht mogelijk door.
Als de statuten in schorsing voorzien, kan dat een passende tussenstap zijn wanneer directe distantiëring nodig is. Schorsing is tijdelijk en vervangt het ontslagbesluit niet.
Alleen wanneer een aanbiedings- of leaverbepaling dat voorschrijft. De kwalificatie van het vertrek is dan bepalend voor de prijs, wat in de praktijk regelmatig tot een vervolgdiscussie over de waardering leidt.
Laat de statuten, de contracten en de besluitvorming vooraf beoordelen. Een correct voorbereid ontslag voorkomt een tweede conflict achteraf.
Laat het voorgenomen bestuurdersontslag beoordelenDe informatie op deze pagina is algemeen van aard en vormt geen juridisch advies. De mogelijkheden hangen af van de feiten, afspraken en omstandigheden van het geval.
Plan een kennismakingsgesprek. Wij bespreken uw situatie en adviseren u over de mogelijkheden.