Vertrek

    Een bestuurder ontslaan die ook aandeelhouder is

    Wanneer een bestuurder tegelijk aandeelhouder is, lopen drie rechtsverhoudingen door elkaar: de vennootschapsrechtelijke positie als bestuurder, de contractuele of arbeidsrechtelijke relatie, en het aandeelhouderschap. Een ontslagbesluit raakt de eerste twee, maar het aandeelhouderschap blijft in beginsel bestaan. Wie die lagen niet scheidt, houdt na het ontslag een aandeelhouder over met wie samenwerken juist onmogelijk is geworden.

    Herkenning

    Herkenbare situaties

    Het vertrouwen in de bestuurder is verdwenen bij de overige aandeelhouders.

    Genomen besluiten worden niet of onvolledig uitgevoerd.

    Er is sprake van disfunctioneren dat de onderneming raakt.

    De bestuurder ontplooit activiteiten die concurreren met de onderneming.

    Financiële informatie wordt niet gedeeld met de medebestuurders of aandeelhouders.

    Binnen het bestuur is een impasse ontstaan die de bedrijfsvoering blokkeert.

    Het is duidelijk dat de bestuurder na vertrek aandeelhouder blijft.

    Er ontstaat discussie over loon, managementvergoeding of vertrekvoorwaarden.

    Uw positie

    Welke rollen moet u onderscheiden?

    Een statutair bestuurder is benoemd door het daartoe bevoegde orgaan — doorgaans de algemene vergadering — en staat als bestuurder ingeschreven in het handelsregister. Een titulair bestuurder draagt alleen de titel en is arbeidsrechtelijk een gewone werknemer; voor diens ontslag gelden de normale ontslagregels, inclusief preventieve toetsing.

    Bij een statutair bestuurder eindigt met het ontslagbesluit in beginsel ook de arbeidsrechtelijke of contractuele relatie, met inachtneming van de opzegtermijn. Wordt de functie via een management-BV vervuld, dan loopt de beëindiging via de managementovereenkomst en gelden de contractuele opzegbepalingen. Welke variant van toepassing is, bepaalt de gehele voorbereiding.

    Het aandeelhouderschap staat daar in beginsel los van. Ontslag als bestuurder leidt niet automatisch tot verlies of overdracht van aandelen. Alleen wanneer de statuten of de aandeelhoudersovereenkomst een aanbiedings- of leaverbepaling bevatten die aan het einde van de functie is gekoppeld, ontstaat een verplichting tot aanbieding — en dan nog is de waardering vaak het volgende geschilpunt.

    Stappenplan

    Hoe bereidt u het ontslag zorgvuldig voor?

    1

    Bepaal de formele positie

    Stel vast of het gaat om een statutair bestuurder, een titulair bestuurder of een bestuurder via een management-BV. Deze vaststelling bepaalt de gehele route.

    2

    Controleer statuten en contracten

    Kijk naar benoemings- en ontslagbepalingen, versterkte meerderheden, opzegtermijnen en eventuele leaverbepalingen.

    3

    Stel vast welk orgaan bevoegd is

    Doorgaans de algemene vergadering, maar de statuten kunnen anders bepalen. Een besluit van een onbevoegd orgaan is aantastbaar.

    4

    Controleer oproeping en agenda

    Het voorgenomen ontslag moet als agendapunt zijn opgenomen en de oproeping moet voldoen aan termijn en vorm. Dit is in de praktijk de meest voorkomende fout.

    5

    Documenteer de redenen

    Ook al is voor een vennootschapsrechtelijk ontslag geen redelijke grond in arbeidsrechtelijke zin vereist, een gedocumenteerd dossier is bepalend voor de discussie over vergoedingen.

    6

    Beoordeel de financiële gevolgen

    Breng in kaart wat opzegtermijn, eventuele vergoedingen en het aflopen van de managementovereenkomst betekenen.

    7

    Bereid de besluitvorming juridisch voor

    Concept-oproeping, agenda, raadgevende stem en besluit worden vooraf opgesteld, zodat de vergadering zelf zonder gebreken verloopt.

    Valkuilen

    Wat kunt u beter niet doen?

    • Mondeling ontslag aanzeggen zonder formeel besluit van het bevoegde orgaan.
    • Uitschrijving bij de Kamer van Koophandel gebruiken als vervanging van een ontslagbesluit.
    • Toegang tot systemen of gebouw blokkeren voordat de bevoegdheden correct zijn beëindigd.
    • Ervan uitgaan dat ontslag automatisch leidt tot overdracht van de aandelen.
    • Een vergadering houden zonder correcte oproeping en agendering.
    • De bestuurder de gelegenheid onthouden zijn zienswijze te geven wanneer die hem toekomt.

    Routes

    Welke mogelijkheden zijn er?

    01

    Schorsing

    Wanneer directe distantiëring nodig is maar het ontslagbesluit nog moet worden voorbereid, kan schorsing uitkomst bieden, mits de statuten daarin voorzien.

    02

    Formeel ontslagbesluit

    Het besluit van het bevoegde orgaan, genomen na correcte oproeping en agendering, met vastlegging in notulen en verwerking in het handelsregister.

    03

    Beëindigingsovereenkomst

    In veel dossiers wordt de discussie opgelost in één regeling waarin ontslag, vergoeding, aandelen en geheimhouding worden meegenomen.

    04

    Onderhandelde vertrekregeling

    Vaak sneller en minder schadelijk dan een eenzijdig traject, zeker wanneer de bestuurder aandeelhouder blijft.

    05

    Beëindiging van de managementovereenkomst

    Bij een management-BV loopt de beëindiging via de contractuele opzegbepalingen, los van het vennootschapsrechtelijke ontslag.

    06

    Activeren van leaverbepalingen

    Bevat de aandeelhoudersovereenkomst een good leaver- of bad leaver-regeling, dan bepaalt de kwalificatie van het vertrek de prijs van de aandelen.

    07

    Uitkoop of overdracht van aandelen

    Wanneer het aandeelhouderschap na het ontslag onwerkbaar is, kan een uitkoop de logische vervolgstap zijn.

    08

    Spoedprocedure

    Bij acute risico's, zoals onttrekkingen of concurrerende activiteiten, kan een voorlopige voorziening worden gevraagd.

    Spoed

    Wanneer is haast geboden?

    In deze situaties kan uitstel de schade vergroten:

    • De bestuurder verricht handelingen die de vennootschap financieel binden.
    • Er zijn aanwijzingen van concurrerende activiteiten of benadering van klanten.
    • Bedrijfsgegevens of administratie dreigen te worden meegenomen of gewist.
    • Een financier of contractspartij stelt vragen over de bestuurssituatie.
    • Het bestuur is verlamd terwijl noodzakelijke besluiten niet kunnen wachten.
    Bespreek een spoedeisende bestuurssituatie

    Voorbereiding

    Welke stukken zijn van belang?

    Met deze documenten kan de haalbaarheid en de route van het ontslag worden beoordeeld.

    • Actuele statuten van de vennootschap
    • Uittreksel Kamer van Koophandel
    • Benoemingsbesluit van de bestuurder
    • Arbeidsovereenkomst of managementovereenkomst
    • Aandeelhoudersovereenkomst met leaver- en aanbiedingsbepalingen
    • Dossier over functioneren, afspraken en waarschuwingen
    • Notulen van eerdere bestuurs- en aandeelhoudersvergaderingen

    Onze aanpak

    Hoe Van Delft Legal u kan helpen

    Wij beginnen met het uit elkaar halen van de drie rechtsverhoudingen. Pas als duidelijk is welke positie iemand precies heeft, is te bepalen welk orgaan bevoegd is, welke termijnen gelden en welke gevolgen het ontslag heeft.

    Vervolgens bereiden wij de besluitvorming voor: oproeping, agenda, de gelegenheid tot het uitbrengen van een raadgevende stem waar die geldt, en een sluitende vastlegging. Een procedureel correct besluit voorkomt dat de discussie zich verplaatst naar de geldigheid ervan.

    Ten slotte kijken wij vooruit naar het aandeelhouderschap na het ontslag. In veel dossiers is het verstandiger ontslag en aandelenregeling in samenhang te behandelen, zodat u niet na afloop met een blijvende impasse zit.

    Lees meer over aandeelhoudersgeschillen en over ons ondernemingsrecht. Wij adviseren ondernemers in Alphen aan den Rijn en de rest van het Groene Hart.

    FAQ

    Veelgestelde vragen

    Kan een bestuurder worden ontslagen als hij aandeelhouder is?

    Ja. Het aandeelhouderschap staat los van de bestuurdersfunctie. Wel telt zijn stem mee in de algemene vergadering, zodat de stemverhoudingen bepalen of het besluit haalbaar is. Bij gelijke verhoudingen is een ontslagbesluit vaak niet zonder meer mogelijk en is een andere route nodig.

    Blijft iemand na ontslag aandeelhouder?

    In beginsel wel. Ontslag als bestuurder leidt niet automatisch tot verlies of overdracht van aandelen. Alleen een aanbiedings- of leaverbepaling in de statuten of de aandeelhoudersovereenkomst kan een aanbiedingsplicht in het leven roepen.

    Wie mag een statutair bestuurder ontslaan?

    Doorgaans het orgaan dat bevoegd is tot benoeming, meestal de algemene vergadering. De statuten kunnen dit anders regelen en kunnen een versterkte meerderheid of een quorum voorschrijven.

    Is een aandeelhoudersbesluit nodig?

    Voor het ontslag van een statutair bestuurder is een besluit van het bevoegde orgaan vereist, in de regel de algemene vergadering. Dat besluit moet worden genomen in een correct opgeroepen vergadering waarin het ontslag is geagendeerd.

    Heeft de bestuurder recht op een vergoeding?

    Dat hangt af van de rechtsverhouding. Bij een arbeidsovereenkomst kan aanspraak bestaan op de wettelijke transitievergoeding en, bij ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever, op een aanvullende vergoeding. Bij een managementovereenkomst gelden de contractuele afspraken. De feitelijke uitkomst wordt vaak in onderhandeling bepaald.

    Wat gebeurt er met de managementovereenkomst?

    Die eindigt niet automatisch met het ontslagbesluit. Beëindiging verloopt via de contractuele opzegbepalingen. Wordt dat over het hoofd gezien, dan loopt de vergoedingsplicht mogelijk door.

    Kan iemand eerst worden geschorst?

    Als de statuten in schorsing voorzien, kan dat een passende tussenstap zijn wanneer directe distantiëring nodig is. Schorsing is tijdelijk en vervangt het ontslagbesluit niet.

    Moeten aandelen na ontslag worden aangeboden?

    Alleen wanneer een aanbiedings- of leaverbepaling dat voorschrijft. De kwalificatie van het vertrek is dan bepalend voor de prijs, wat in de praktijk regelmatig tot een vervolgdiscussie over de waardering leidt.

    Overweegt u het ontslag van een bestuurder-aandeelhouder?

    Laat de statuten, de contracten en de besluitvorming vooraf beoordelen. Een correct voorbereid ontslag voorkomt een tweede conflict achteraf.

    Laat het voorgenomen bestuurdersontslag beoordelen

    De informatie op deze pagina is algemeen van aard en vormt geen juridisch advies. De mogelijkheden hangen af van de feiten, afspraken en omstandigheden van het geval.

    Klaar voor
    een gesprek

    Plan een kennismakingsgesprek. Wij bespreken uw situatie en adviseren u over de mogelijkheden.

    • Persoonlijke kennismaking
    • Direct contact met advocaat
    • Reactie binnen 24 uur

    * Verplichte velden

    Uw gegevens worden strikt vertrouwelijk behandeld en uitsluitend gebruikt om contact met u op te nemen naar aanleiding van uw bericht.